کنگر فرنگی

از نظر ترکیبات شیمیایی در قاعده گل برگ‌های متورم و خوردنی گیاه، ماده اینولین یافت می‌شود که در رژیم غذایی بیماران قندی مصرف مفید دارد و به علاوه گیاه دارای کوفیتول و اینولاز و سینارین است.

در هریک صد گرم سر کنگرفرنگی پخته که آب آن کشیده شده باشد مواد زیر وجود دارد:

آب ۸۶ گرم، پروتئین ۲/۸ گرم، مواد چرب ۰/۲ گرم، هیدراتهای کربن ۹/۹ گرم، کلسیم ۵۱ میلی گرم، فسفر ۶۹ میلی گرم، آهن ۱/۱ میلی گرم، سدیم ۳۰ میلی گرم، پتاسیم ۳۰۱ میلی گرم، ویتامین ۱۵۰A واحد بین المللی، تیامین ۰/۰۷ میلی گرم، رایبوفلاوین ۰/۰۴ میلی گرم، نیاسین ۰/۷ میلی گرم و ویتامین ۸C میلی گرم.


در عصاره برگ و ساقه گیاه کنگرفرنگی ماده ای به نام Cophytol وجود دارد که ماده عامل برای تنظیم اعمال کبد است و برای افزایش ترشح صفرا، تقویت اعمال کبد و جلوگیری از تجمع چربی در کبد مؤثر است. مقدار خوراک آن از ۰/۲۵ تا ۱گرم می‌باشد. ضمنا عصاره تازه برگ و ساقه گیاه برای استسقا و یرقان مزمن و رفع عوارض کمبود ویتامین C نافع است، مصرف برگ کنگرفرنگی و عصاره آن در درمان بیماری‌های ناشی از افزایش کلسترول مانند سرگیجه، احساس صدا در گوش، سردرد، اضطراب و مورمور شدن بسیار مفید است.

در هندوستان برگ‌های کنگرفرنگی به عنوان مدر و برای رفع استسقا و روماتیسم تجویز می شود و سیب گل پخته آن را که دارای اینولین است در رژیم بیماران قند وارد می نمایند. سینارین که ماده عامل آن است در رفع تب‌های نوبه ای نیز مؤثر است و عصاره آبی و الکلی کنگرفرنگی که از نظر طعم مانند صبر زرد تلخ است، مقدار زیادی سینارین دارد.

کنگرفرنگی طبق نظر حکمای طب سنتی از نظر طبیعت گرم و کمی خشک است و عده‌ای آن را کمی‌تر می‌دانند در مورد خواص آن معتقدند که برای افزایش نیروی جنسی و ترشح ادرار مفید است یعنی مدر است و گرم کننده کلیه و مثانه می‌باشد نفخ و گازرا تحلیل می‌برد و در هضم غذا مؤثر است. برای جراحت‌های ریه و زخم‌های روده‌ای مفید است. ضماد برگ آن برای جلوگیری از ریزش مو و خوش‌بو کردن عرق نافع است و مالیدن و شست وشوی عصاره آن برای رفع خارش پوست مفید می باشد.

ضماد ریشه آن برای سوختگی آتش مفید است.

کنگرفرنگی مضر دماغ است و تولید سودا می‌کند لذا باید با سرکه خورده شود.
نظری به تحقیقات جدید بین المللی در مورد خواص دارویی کنگرفرنگی در سال‌های اخیر دانشمندان توجه زیادی به بررسی خواص دارویی کنگرفرنگی نداشته اند ولی مطالعات محققان که در سال‌های ۷۰- ۱۹۴۰ انجام شده نشان می‌دهد که کنگرفرنگی در فیزیولوژی بدن انسان آثار بسیار مفیدی دارد.

در ۱۹۴۰ دانشمندان ژاپنی یک سری مفصل مطالعات علمی انجام و به اتفاق نشان داده اند که خوردن کنگرفرنگی در کاهش کلسترول خون تا حدود زیادی مؤثر است، به علاوه تولید صفرا را در کبد تحریک می‌نماید و بسیار مدّر است و ترشح ادرار را افزایش می‌دهد. چند سال بعد دانشمندان سویسی تحقیقات مشابهی را انجام و نشان دادند که پس از خوردن کنگرفرنگی کلسترول خون انسان محسوساً کاهش می‌یابد. در ۱۹۴۷ نظیر این بررسی‌ها توسط محققان تکزاس انجام و نتیجه گرفتند که کنگرفرنگی کلسترول خون انسان را کاهش می‌دهد.

محققان روسی در ۱۹۷۰ در گزارشی اعلام کرده اند که قسمت هوایی و خوردنی گیاه کنگرفرنگی در سگ‌ها خاصیت ضد التهاب نشان داده است. دانشمندان فرانسوی با موفقیت فراوان از برگ‌های گیاه کنگرفرنگی در درمان ناراحتی های کبد و کلیه استفاده کرده و آن را به عنوان یک داروی مؤثر برای تنظیم کار کبد و کلیه به ثبت رسانیده‌اند.

در گیاه کنگرفرنگی بخصوص در برگ‌های آن ماده‌ای به نام سینارین که تلخ است وجود دارد و به‌صورت داروی شیمیایی فرموله شده و برای کاهش کلسترول تجویز می‌شود. سینارین از داروهای معروف محافظ کبد شناخته شده است.


کنگرفرنگی گیاهی است پایا، دارای برگ‌هایی پهن دراز در ابعاد برگ‌های کاهو و بزرگتر و دارای بریدگی‌های عمیق ولی رنگ برگ‌ها غباری و سبز تیره، ساقه راست عمودی که تا یک متر ارتفاع آن می رسد. در انتهای ساقه، کاپی تول آن دیده می‌شود که در حالت سبزی پوشیده از گل برگ ضخیم گوشتی که آن را به شکل یک سیب فلسدار درآورده است و انتهای گل برگ‌ها که به بن کاپی تول می‌چسبد
ضخیم تر و گوشتی و خوراکی است. دمبرگ‌های دراز آن رانیز پس از اینکه با خاک دادن سفید کردند ممکن است مثل کنگر معمولی صحرایی به مصرف خوراک برسانند. گلهای آن آبی و بنفش و میوه آن قهوه ای درخشان که انتهای آن تارهای سفید دیده می شود.
تکثیر آن از طریق کاشت بذر و یا پاجوش ریشه دار آن انجام می شود. به این ترتیب که در مناطق معتدل با زمستان سرد اگر کشت بذر در خزانه و در محیط کنترل شده باشد ممکن است در اسفند ماه یا کمی زودتر در خزانه کاشت و پس از آن در اواخر فروردین یا اردیبهشت به محل اصلی در فضای آزاد منتقل نمود، در این صورت محصول آن را می توان در پاییز برداشت نمود. اگر کاشت بذر در فضای آزاد صورت گیرد چون زمان کاشت و جوانه زدن به تاخیر می‌افتد برداشت محصول به سال دیگر موکول خواهد شد. در زمین اصلی فاصله بوته ها باید یک متر از هر طرف باشد.
کنگرفرنگی در ناحیه یقه گیاه، جوانه‌ها و چشمک‌هایی می زند که از آنها ساقه‌هایی برای جانشینی ساقه‌های قبلی که گل کرده و برداشت شده‌اند بیرون می‌آید.
از این جوانه ها و چشمک‌ها که همراه با قسمتی از ریشه آن برداشته شود نیز برای تکثیر آن استفاده می شود. برای این کار در اوایل بهار خاک اطراف ریشه را کمی کنار زده این چشمک‌ها و جوانه ها را با قسمتی از ریشه و قسمتی از ساقه و برگ آن جدا قسمت خوردنی سر کنگرفرنگی یا سر آرتیشو می‌نمایند و قسمت زاید برگ‌ها را می زنند. برگچه‌های پوشیده اطراف جوانه را حذف می‌کنند و مستقیما آنها را در مزرعه اصلی می‌کارند ۱ تا ۲ ماه بعد اینها دارای ریشه کافی شده و مستقر می‌شوند.
کنگرفرنگی به خاک عمیق و غنی احتیاج دارد و باید در باییز مزرعه شخم عمیق خورده و در حدود 100 تن در هکتار کود حیوانی داده شود که خاک کاملا پوک و آماده شود.

به فارسی «کنگرفرنگی» و «آرتیشو» می‌نامند. در کتب طب سنتی با نام‌های «حرشف بستانی»، «کنگر بستانی»، «عکوب بستانی»، «خربع بستانی»، «زلم بستانی»، «خرشوف» نامبرده شده است. به فرانسوی Arthichaut و به انگلیسی Artichoke وGlobe artichoke گفته می‌شود. گیاهی است از تیره Compositae که نام علمی آن Cynara Scolymus L. می‌باشد.



ثبت نظر

ارسال

آیا سونا میتواند خطر سکتۀ مغزی را کاهش دهد؟

آیا سونا میتواند خطر سکتۀ مغزی را کاهش دهد؟

استفاده از سونا در جهان غرب بسیار رایج است - و دلیل خوبی برای استفاده ...

ادامه مطلب
تغذیه سالم در ماه مبارک رمضان

تغذیه سالم در ماه مبارک رمضان

«باتوجه به اهمیت موضوع تغذیه در ماه مبارک رمضان این مقاله با اعمال اندکی تغییرات ...

ادامه مطلب
چگونه فشار خون خود را متعادل کنیم؟

چگونه فشار خون خود را متعادل کنیم؟

فشارخون از جمله عواملی است که باید متعادل باشد. افزایش یا کاهش مکرر فشارخون عوارض ...

ادامه مطلب
سوپ کدو تنبل با زیره

سوپ کدو تنبل با زیره

کدو تنبل :500گرم کره:         3 قاشق آب سبزیجات: 500 میلی لیتر زیره:1 قاشق چای ...

ادامه مطلب
افرادی‌که روحی زنده و پرتحرک دارند

افرادی‌که روحی زنده و پرتحرک دارند

اگر شخصی از شما بپرسد که گرانبهاترین دارایی شما کدام است؟ پس از اندکی تفکر، ...

ادامه مطلب
آیا تعداد تشخیص‌های آلرژی‌ به آجیل‌ها بیش از حد زیاد است؟

آیا تعداد تشخیص‌های آلرژی‌ به آجیل‌ها بیش از حد زیاد است؟

پژوهش‌­ها به این نتیجه رسیده‌اند که ۵۰ درصد افرادی که تصور می­کنند، دچار آلرژی هستند، ...

ادامه مطلب
ویتامین‌ها و مواد موردنیاز بدن در سنین بالا

ویتامین‌ها و مواد موردنیاز بدن در سنین بالا

در سنین میانسالی که عموماً با آغاز تغییرات بدن از سن۴۰سالگی به بعد همراه می‌باشد، ...

ادامه مطلب
افزایش وزن و بیماری‌های قلبی، نتیجه باعجله غذاخوردن

افزایش وزن و بیماری‌های قلبی، نتیجه باعجله غذاخوردن

مصرف با سرعت وعده‌های‌غذایی علاوه‌بر ایجاد اختلالات گوارشی، موجب افزایش چربی پیرامون کمر و افزایش ...

ادامه مطلب