آلو

سلسله: گیاهی

طبقه بندی نشده: نهان دانگان

طبقه بندی نشده:  دو لپه ای حقیقی

طبقه بندی نشده:  رزیده ها

رده: گل سرخ سانان

تیره: گل سرخیان

زیر تیره: آمیگدالوئیده

جنس: پرونوس

انواع آن به فارسی «گوجه برغانی»، «آلو سیاه»، «قطره طلا»، «آلو بخارا» و در کتب سنتی با نامهای عربی از جمله «اجاص» (آلو بخارایی)، «برقوق» (آلو زرد)، «قلوب الدجج» (آلو سیاه) آمده است. به فرانسوی به طور کلی آلوهایی که برای خشک کردن مناسب می باشندPrunes secher یاPrnueaUX و آلوهایی که تازه خورده می شود راPrune table گویند. به انگلیسی Plum وGarden plum وCommon garden plum و نوعی از آن که خوب خشک می شود و برای تهیه آلو خشک به کار می رودPrune گفته می شود.آلو ثمر درختی است که درخت آن را به فرانسوی Prunier deDamas و به انگلیسی Common garden plum tree گویند. درخت آلو از خانواده Rosaceae و نام علمی آن Prunus domestica L . و مترادف آن Prunus communis Huds . می باشد.آلوهایی که تازه خورده می شوند ارقام مختلفی دارند که از جمله Reine -claude یا آلو سبز آبدار یا زرد طلایی که بزرگ و کروی است وGoutte d'or یا قطره طلا که زرد، بزرگ و تخم مرغی است وMirabelle یا آلوی زرد کوچک با نقطه های قرمز که بیشتر برای کمپوت و کنسرو مصرف می شود وSaint -Antoine که آلوی سیاه آبی رنگ است.

 

درخت آلو درخت کوتاهی است عموماً بدون خار، به بلندی 5- 4 متر ، ریشه آن زیاد عمیق نمی شود. تنه آن دارای چوب سخت با رگه های قرمز، تاج درخت در بعضی ارقام کروی و در بعضی از ارقام تخم مرغی دراز است. پوست ساقه ها صاف و براق و پوشیده از کرک ظریف و خزی، برگها بیضی شکل یا کشیده، حاشیه برگها با دندانه و قوسی و زیر و روی برگ خزی است. گلهای آن به قطر 5/1تا 5/2 سانتی متر و دم گل آن صاف و یا خزی به طول 2 سانتی متر می باشد. میوه آن تخم مرغی یا گرد و به رنگهای زرد، بنفش، سرخ و دارای هسته تخم مرغی کوچک چسبیده به میوه می باشد.اراضی با رطوبت دائم و باتلاقی که خوب زهکشی نشود، برای درخت آلو مناسب نیست و باعث خفه شدن ریشه و پوسیدن آن می شود، به این جهت خاک قابل نفوذ و نسبتا خشک برای آن مناسب است.

تکثیر آلو خیلی ساده است و به آسانی از راههای کاشت هسته، قلمه زدن، خوابانیدن شاخه آن و یا پیوند زدن انجام می شود. پس از اینکه نهال جوان در خزانه بدست آمد و آماده انتقال به محل اصلی شد، آن را در باغ معمولا با فاصله 8- 7 متر می کارند. پیوند درخت آلو را معمولا پیوند شکمی و در سطح خاک می زنند. انواع درخت آلو به طور خودرو در جنگلهای شمال ایران از بندر گز تا گیلان و همچنین در مناطق کوهستانی اطراف کرمانشاه، در بیستون و در آذربایجان غربی و در فارس دیده می شود و در بیشتر مناطق ایران نیز کاشته و پرورش داده می شود.

 

از نظر ترکیبات شیمیایی یک دهایدرو فلاوونول به نام دی هایدرو کمپفرید از چوب درونی آلو جدا شده است. در پوست آن در حدود 3 درصد تانن است و در میوه تازه آن مالیک اسید، سیتریک اسید، سوکسینیک اسید، سالیسیلیک اسید و در حدود 4- 3 درصد ساکاروز و قندهای تبدیل شده و 4تا 5 درصد هیدراتهای کربن وجود دارد. در میوه خشک آن مقدار قند زیاد و در حدود 40 درصد قند تبدیل شده و 15تا 18 درصد هیدراتهای کربن می باشد.در مغز هسته آلو یک ماده چرب و آمیگدالین است و از تقطیر آن HCN یا اسید سیانیدریک به دست می آید. به همین دلیل مغز هسته آلو سمی و تلخ بوده و خوردن آن خطرناک می باشد.

در هر100گرم آلوی پخته تازه ،مواد زیر موجود است:

آب 78تا 80 گرم، پروتئین 5/ 0 گرم، قند و سایر هیدراتهای کربن 12تا19 گرم، کلسیم 12 میلی گرم، فسفر 17 میلی گرم، آهن 5/0میلی گرم، سدیم 1 میلی گرم، ویتامین 300 A واحد بین المللی، تیامین 03/0میلی گرم، رایبوفلاوین 03/ 0 میلی گرم، نیاسین 5/ 0 میلی گرم، ویتامین C 5 میلی گرم و پتاسیم 299 میلی گرم.

در هند، آلو بخارا به عنوان ملین و خنک کننده و مخلوط با سایر داروهای مناسب برای قطع ترشحات سفیدرنگ مهبل تجویز می شود. ضمنا در موارد بی نظمی در عادت ماهانه، برای تنظیم کردن قاعده مفید است و به علاوه برای تقویت بدن در موارد ضعفهای عمومی بعد از شکستهای زندگی بسیار مؤثر می باشد.

از نظر طبیعت طبق نظر حکمای طب سنتی ایرانی، انواع میوه شیرین آلو سرد و تر و نوع ترش آن بیشتر سرد است و برگ آن سرد و خشک است و قابض از نظر خواص ملین.اگر قبل از غذا خورده شود برای سردرد گرم و تبهای صفراوی مفید است و حدت صفرا، قی صفراوی، تشنگی، حرارت دل و خارش بدن را فرو می نشاند و مسهل صفراوی رقیق است و آشفتگی های ناشی از صفرا را آرام می کند، خصوصاً نوع کمی ترش و شیرین و به اصطلاح میخوش آن. آلوی سیاه ملین است و مسهل. اگر با آب عسل خورده شود برای دفع ضررهای احتمالی آن کمک می کند، بخصوص در مورد معده های سرد. معمولاً خوردن آلو قبل از غذا اثر بهتری دارد و توصیه این است که با فاصله کافی قبل از غذا خورده شود که تا شروع خوردن غذا هضم شده باشد. آلوی خشک را اگر بپزند و صاف نموده با ترنجبین و یا عسل و شکر بخورند بیشتر ملین است. آلوی سرخ کوهی یا یک نوع قیسی را معمول است که می پزند و آن را مالیده می گذارند تا غلیظ شود و از آن قطعات گردی مانند نان درست می کنند به نام لواشک آلو و در آش بیماران مصرف می شود و یا به طور خام خورده می شود.آلوی وحشی غیر پیوندی برای معده مضر است و موجب بند آمدن شکم می شود.

ضماد شکوفه های آن را اگر بر سر گذارند، برای سردرد گرم مفید است. غرغره و مضمضه دم کرده برگ و ریشه آن برای ورم لوزتین و تقویت لثه مفید است و خوردن آن برای دفع کرم معده نافع است. برای دماغ مضر است و از این نظر باید با عناب خورده شود و از جهت ضرری که برای معده دارد، باید با گل قند خورده شود و در سردمزاجان باید با مصطکی و آب عسل خورده شود. مقدار خوراک آلو تا 200 گرم و جانشین آلو از نظر خواص تمر هندی است و صمغ آلو که آن را صمغ فارسی گویند گرمتر از صمغ عربی است و یبوست آن کمتر از آن است. برای سرفه نافع است و سنگ مثانه را خرد می کند و زخم را التیام می بخشد. مالیدن آن به چشم موجب افزایش دید چشم است و ضماد آن با سرکه برای جوشهای بدن اطفال مفید است.

آلو را به صورت آش، رب، سکنجبین، مربا، معجون خیس کرده و انواع مأکولات و مشروبات درست می کنند که هریک در نوع خود قسمتی از خواص آن را دارا می باشد.

 

علی رغم اینکه تقریباً اغلب مردم می دانند آلو یک ملین بسیار عالی است و آلو خشک در هر کوی و برزن در تمام دنیا به عنوان ملیّن در معرض فروش قرار دارد و با اینکه دانشمندان وقت زیادی برای تحقیق در مورد خواص آلو از نظر لینت صرف کرده اند، بااین حال هنوز هویت ماده شیمیایی که این خاصیت را به آلو می دهد، به طور دقیق و قانع کننده روشن نشده است.

آلو منبع غنی از الیاف گیاهی قابل حل می باشد که ممکن است خاصیت لینت آلو مربوط به آن باشد ولی به هرحال الیاف گیاهی قابل حل در آلو تمام جواب مساله نیست، زیرا آب آلو و عصاره آلو که تقریبا فاقد الیاف گیاهی است نیز ملین خوبی می باشد. در سالهای 1950 و 1960 مرکز تحقیقات ناحیه ای غرب وزارت کشاورزی امریکا تلاش علمی زیادی نمود که این رمز و معما را کشف نمایند و در آزمایشهایی مقدار زیادی بی حساب آلو خشک از نوع آلو خشک کالیفرنیا به نام سانتاکلارا را به موشهای آزمایشگاهی خوراندند. دکتر یوسف کورس یکی از محققان آن مرکز می گوید البته موشها آثار لینت محسوسی نشان دادند و ملین بودن آلو کاملا منعکس گردید ولی ماده شیمیایی فعّال موجود در آلو که خاصیت لینت از آن ناشی می شود باز هنوز مجهول بود. پس از اینکه محققان وزارت کشاورزی امریکا صدها آزمایش بعمل آوردند، سرانجام بهترین حدس دانشمندان این بود که شاید وجود قند یا منیزیم در آلو منشأ این خاصیت باشد.

دکتر سیدنی ماسری، کارشناس بیوشیمی مرکز تحقیقات وزارت کشاورزی امریکا که روی این طرح تحقیقات کار می کرد، تقریباً متقاعد شده است که ماده شیمیایی فعّال آلو در مورد خاصیت لینت آن منیزیم معدنی موجود در آن است. اگر این نظر صحیح باشد، بار دیگر ثابت می شود ماده شیمیایی که از یک خوراک طبیعی جدا و خارج شود از نظر خواص دارویی مثل وقتی که در عصاره طبیعی آن خوراک خورده شود نمی باشد. مثلاً شیر منیزی یک ملیّن معروف است ولی مغزهای گیاهی که مقدار زیادی منیزیم دارند به هیچ وجه ملین نیستند. در همین راستا در آزمایش حیرت آور دیگری که در آن محققان وزارت کشاورزی امریکا ماده شیمیایی فسفات آمونیوم و منیزیم را از آلو جدا و خارج کردند خاصیت لینت آلو تقریبا به صفر رسید، ولی وقتی که منیزیم تصفیه شده آلو را به موش دادند نیز هیچ لینت مزاجی نشان نداد.

با این آزمایشها به نظر می رسد ماده فعّال شیمیایی مربوط به لینت مزاج در آلو فقط وقتی که در آلو خورده شود خاصیت لینت را نشان می دهد. دکتر ماسری معتقد است که منیزیم ما دام که در آلو وجود دارد و با سایر مواد شیمیایی موجود در آلو قفل شده است، آن خاصیت لینت را نشان می دهد. به همین دلیل هلو و زردآلو که مقدار زیادی منیزیم دارند نیز میوه های ملین ملایمی هستند. دکتر ماسری معتقد است مواد فعّال شیمیایی آلو اثرشان نظیر اثر سولفات منیزیم می باشد. به این ترتیب که از جدار کولون آب گرفته و به داخل روده بزرگ می ریزد و موجب رقیق شدن محتویات روده بزرگ و تسهیل دفع می شود. این تحقیقات دیگر دنبال نشده زیرا فکر می کنند نتایج حاصله با هزینه زیادی که انجام می شود متناسب نیست. به هرحال برای اینکه مبادا مردم به نیروی درمانی آلو شک ببرند، به آزمایش زیر که مرکز تحقیقات پیری شناسی اسکس بل ویل در نیوجرسی انجام داده، توجه نمایید:

رئیس این مرکز تحقیقات که کارشناس رژیمهای غذایی و پزشک و دانشمند تغذیه است، به این فکر افتاد که برای 300 بیمار مسنّ را که اغلب آنها دچار یبوست بوده و هر روز قرص ملین می خوردند، داروی آنها را قطع نماید و به جای آن هر روز 20 گرم سبوس از انواع سبوس که دارای مقدار زیادی الیاف گیاهی است به آرد یولاف صبحانه آنها اضافه کند. این کار باعث شد که 60 درصد از بیماران بدون قرص ملین روبراه شدند و برای مابقی 40 درصد دیگر علاوه بر رژیم بالا هر روز نصف پیمانه یعنی در حدود 100 گرم عصاره خشک آلو خشک مخلوط با کمی سوس سیب به غذای آنها اضافه نمودند. یک سال بعد 90 درصد از آنها احتیاجی به قرص ملین نداشتند و از این رژیم ساده استفاده می کردند و پس از اینکه دوره کوتاه نفخ و گاز و ناراحتی های روده ای را که معمولاً در اوایل شروع رژیم سبوس و آب آلو برای اشخاص ایجاد می شود گذراندند، تمام آنها اظهار داشتند که کم کم احساس راحتی می کنند و در نتیجه اجزای این طرح حدود 44000 دلار که در هر سال برای خرید قرصهای ملین صرف می شد، به نفع مرکز تحقیقات پیری شناسی اسکس صرفه جویی شد.

 

1. در ابتدای شروع رژیم آلو و آب آلو، اشخاص ممکن است احساس امتلا و پری و نفخ و گاز و انواع دیگر ناراحتی های روده ای و معدی را نمایند. ولی پس از چندی روده ها خود را با این شرایط تطبیق داده و این عوارض در مدت کوتاهی (شاید ظرف 3تا4) هفته رفع می شود.

2. در آغاز رژیم سعی شود تا از خوردن مقدار زیادی آلو خودداری شود و بهتر است همیشه با مقدار کمی شروع و بتدریج اضافه گردد. مثلا روزی 30تا35 گرم اضافه شود تا وقتی که وضع لینت مزاج طبیعی گردد.

3.گونه هایی از آلوی وحشی به طور خودرو در ایران می روید که به نام آلوچه معروف هستند و با نامهای آلو وحشی یا آلوی بری در کتب طب سنتی نام برده شده اند.

 

کتاب معارف گیاهی حسین میرحیدر، دوره 8 جلدی ، جلد دوم ، چاپ ششم،1383،دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

ثبت نظر

ارسال

آیا سونا میتواند خطر سکتۀ مغزی را کاهش دهد؟

آیا سونا میتواند خطر سکتۀ مغزی را کاهش دهد؟

استفاده از سونا در جهان غرب بسیار رایج است - و دلیل خوبی برای استفاده ...

ادامه مطلب
تغذیه سالم در ماه مبارک رمضان

تغذیه سالم در ماه مبارک رمضان

«باتوجه به اهمیت موضوع تغذیه در ماه مبارک رمضان این مقاله با اعمال اندکی تغییرات ...

ادامه مطلب
چگونه فشار خون خود را متعادل کنیم؟

چگونه فشار خون خود را متعادل کنیم؟

فشارخون از جمله عواملی است که باید متعادل باشد. افزایش یا کاهش مکرر فشارخون عوارض ...

ادامه مطلب
سوپ کدو تنبل با زیره

سوپ کدو تنبل با زیره

کدو تنبل :500گرم کره:         3 قاشق آب سبزیجات: 500 میلی لیتر زیره:1 قاشق چای ...

ادامه مطلب
افرادی‌که روحی زنده و پرتحرک دارند

افرادی‌که روحی زنده و پرتحرک دارند

اگر شخصی از شما بپرسد که گرانبهاترین دارایی شما کدام است؟ پس از اندکی تفکر، ...

ادامه مطلب
آیا تعداد تشخیص‌های آلرژی‌ به آجیل‌ها بیش از حد زیاد است؟

آیا تعداد تشخیص‌های آلرژی‌ به آجیل‌ها بیش از حد زیاد است؟

پژوهش‌­ها به این نتیجه رسیده‌اند که ۵۰ درصد افرادی که تصور می­کنند، دچار آلرژی هستند، ...

ادامه مطلب
ویتامین‌ها و مواد موردنیاز بدن در سنین بالا

ویتامین‌ها و مواد موردنیاز بدن در سنین بالا

در سنین میانسالی که عموماً با آغاز تغییرات بدن از سن۴۰سالگی به بعد همراه می‌باشد، ...

ادامه مطلب
افزایش وزن و بیماری‌های قلبی، نتیجه باعجله غذاخوردن

افزایش وزن و بیماری‌های قلبی، نتیجه باعجله غذاخوردن

مصرف با سرعت وعده‌های‌غذایی علاوه‌بر ایجاد اختلالات گوارشی، موجب افزایش چربی پیرامون کمر و افزایش ...

ادامه مطلب