ازگیل

سلسله: گیاهی

طبقه بندی نشده: نهان دانگان

طبقه بندی نشده: دولپه ای حقیقی

طبقه بندی نشده: رزیده ها

رده: گل سرخ سانان

تیره: گلسرخیان

جنس: Mespilus

گونه: M. germanica

به طور کلی در ایران ازگیل گفته می شود و در مناطق شمال ایران که به طور وحشی در جنگلها می روید با نامهای محلی شناخته می شود از جمله در آستارا «ازگیل»، در طوالش «سر، زر و ترشه سر»، در اطراف رشت « ترشه سر»، در رامسر و شهسوار «ترشه کنس»، در رامیان «تالاس گور»، در گیلان و مازندران «کنس کنوس» و در گرگان و کجور «کندز و کندس». به عربی «نلکا»، «زعرور»، «کنوس طبری»، «ینی دنیا» و «مشملا» نامیده می شود. به فرانسوی Neflier و به انگلیسی Medlar وMedlar tree گفته می شود. درختی است از خانواده ی Rosaceae ، نام علمی آن Mespilus germanica L . و مترادفهای آن Mespilus communis Guldenst . وPyrus germanica L . وMespilus vulgaris Rchb . وOstinia mespilus ,Clairv از طرف گیاه شناسان مختلف نامگذاری شده است.

 

ازگیل درخت کوچکی است که ارتفاع آن حدود 6 متر، شاخه های آن خاردار، در جوانی خزی و رفته رفته صاف می شود. از مشخصات اختصاصی آن این

است که دارای ریشه ای عمودی و پوست خاکستری نقره ای است. برگهای آن بیضی کمی کشیده نوک تیز کناره برگها بی دندانه یا چند دندانه دارد و ابعاد آن 13-10×5-3 سانتی متر تغییر می کند. روی برگ سبز تیره و پشت برگ سبز خاکستری. گلهای آن سفید درشت منفرد بدون پایه و میوه ی آن گرد و کروی و گاهی گلابی شکل و قهوه ای رنگ است. روی پوست میوه کرکهای نمدی مخملی و عدسکهای سفید دیده می شود. ابعاد میوه در حد گیلاس تا گردو می باشد. چوب آن سخت و به رنگ حنایی روشن است.از چوب آن روستاییان عصا و داس و چوب دستی درست می کنند. چوب دستی پرگره درویشان معمولا از چوب ازگیل تهیه می شود.

ازگیل در تمام جنگلهای شمال ایران از ارسباران تا گلی داغ و چناران و بجنورد و در تمام ارتفاعات سواحل دریا تا ارتفاعات بالای جنگل انتشار دارد. در دامنه های جنوبی البرز در دره کرج و مناطق استپی نیز دیده می شود.

در مناطق خشک برای تکثیر ازگیل از پیوند آن روی پایه زالزالک یا ولیک استفاده می شود. گاهی نیز در خاکهای غنی و قوی می توان ازگیل را روی پایه گلابی پیوند زد (البته بندرت) و در زمینهایی که خاک زیرین آن مرطوب است، روی پایه به پیوند می زنند. نوع پیوند شکمی است که در تابستان انجام می شود.

 

از نظر ترکیبات شیمیایی در پوست درخت و برگ و میوه ازگیل مقدار زیادی تانن وجود دارد. به علاوه میوه ازگیل دارای لعاب و مقداری قند و در حدود 1 درصد اسیدهایی نظیر مالیک اسید و سیتریک اسیدو ... می باشد.

 

ازگیل طبق نظر حکمای طب سنتی از نظر طبیعت سرد و خشک است و با تانن قابل ملاحظه ای که دارد، مقوی و قابض است. ورم روده را کاهش می دهد و در رفع اسهالهای ساده بسیار مؤثر است. اگر نارس باشد بیشتر قابض است و برای جلوگیری از خونروی مفید است. از جوشانده برگ ازگیل که 50 گرم برگ را در هزار گرم آب بجوشانند، بصورت غرغره برای فرونشاندن ورم مخاط گلو و ناراحتیهای حلق و گلو استفاده می شود.

شربت ازگیل: در حدود 200 گرم ازگیل نارس را، پوست و هسته خارج کرده و گوشت آن را قطعه قطعه می نمایند و در یک لیتر آب در حدود 20- 15 دقیقه می جوشانند و پس از آن در حدود 50 گرم برگ تازه ازگیل به آن اضافه کرده به مدت 5- 4 ساعت دم می کنند و بعداً قند اضافه می نمایند تا به شکل شربت غلیظ درآید، از این شربت یکی دو فنجان در شبانه روز برای رفع حالت اسهالی و جمع شدن شکم به بچه ها می دهند و خیلی مفید است.

 

   کتاب معارف گیاهی، حسین میرحیدر، دوره هشت جلدی، جلد دوم ،چاپ ششم1383

ثبت نظر

ارسال

خواص گل سرخ در طب سنتی ایران

خواص گل سرخ در طب سنتی ایران

مدتی پیش، پس ازانتشار کتاب گیاهان دارویی منطقه سواد کوه،  که در آن به خواص ...

ادامه مطلب
درمان طبیعی آلرژی های فصلی

درمان طبیعی آلرژی های فصلی

گذشته از آلرژی های غذایی ، حساسیت های فصلی یا رینیت آلرژیک (Allergic Rhinitis) نیز ...

ادامه مطلب
 تاثیر آب گوجه فرنگی بر فشار خون و قلب و عروق

تاثیر آب گوجه فرنگی بر فشار خون و قلب و عروق

گوجه فرنگی از جمله گیاهانی است که همواره برای بدن انسان مفید بوده و کارشناسان ...

ادامه مطلب
قطره علف لیمو

قطره علف لیمو

اسانس علف لیمو اثرات غیرقارچی نویدبخشی داشت که منجر می‌شود تا نویسندگان اظهار کنند که ...

ادامه مطلب
آیا می‌توان توسط یوگا فشارخون را کاهش‌داد؟

آیا می‌توان توسط یوگا فشارخون را کاهش‌داد؟

تمرینات یوگا ذهن‌جسم را درمان می‌کند و می‌تواند اثرات گوناگونی برسلامتی انسان داشته‌باشد. حال پرسش ...

ادامه مطلب
اسانس شوید  و کاهش LDL

اسانس شوید و کاهش LDL

معتقد بودند دم‌کرده‌ی شوید از نفخ شکم، به‌ویژه در نوزادان، جلوگیری می‌کند. نوشیدن یک فنجان ...

ادامه مطلب
آلودگی هواو اضطراب دوران کودکی

آلودگی هواو اضطراب دوران کودکی

آلودگی هوا یکی از مشکلات و معضلات بهداشتی در جهان است که منجر به تشدید ...

ادامه مطلب
اثر خواب ناکافی روی قلب

اثر خواب ناکافی روی قلب

طی سال‌‌‌های اخیر، بررسی های گوناگون تاکید زیادی بر خطر کم خوابی و ارتباط آن ...

ادامه مطلب
موادغذایی سرشار از کلسیم برای وگان ها

موادغذایی سرشار از کلسیم برای وگان ها

وگانیسم یا گیاهخواری مطلق یک روش تغذیه و زندگی است که هدف آن حذف هر ...

ادامه مطلب
فواید روغن زیتون روی پوست

فواید روغن زیتون روی پوست

روغن زیتون محصول استخراج شدۀ اعجاب انگیز از زیتون و جزء اساسی رژیم غذایی مدیترانه ...

ادامه مطلب