اوجا

سلسله :            گیاهی

زیرسلسله :       گیاهان آوندی

فرا شاخه :        گیاهان دانه دار

شاخه :            گیاهان گلدار

راسته :            دولپه ای ها

زیرراسته :       هاما ملیده

رده :             ( اورتیکال- روزال)

تیره :             اولماسه

جنس :           اولموس(1و2)

نام لاتین :

         Ulmus minor Miller

       .U. campestre(is) L

          U. procera Salisb

      U. carpinifolia Borkh

              U. Vulgaris Pall

       U. Sativa Mill                 

U. Foliaceae Gilib (4 , 3)

نام فرانسه :

                          Ormeau

                    Orme rouge

                   O. Pedonculé

                 O. Champêtre

O. a Petite Feuille (4 , 3)

نام انگلیسی :

                              Elm

                      Field elm

                   english elm

                        red elm

                Common elm

Small leaved elm (4 , 3)

نام فارسی درمناطق مختلف ایران :

اوجا(نور، کجور، کلارستان، مازندران، گرگان)(3و4)

اوجه(حوالی خرم آباد)(3)

وجه ووج(هرسین کرمانشاه ولرستان)(3)

لی،له(رودسر، لاهیجان ودیلمان)(3و4)

(رامسر وتنکابن)

گل پردار (اطراف رشت)

سَمَت، سَمَد(اطراف رشت وطوالش)

قره آغاج، قره غاج(کرج، تهران، آستارا، ارسباران وهمدان)

شاه اشرفی(شیراز)(4)

(شیرین سو، قزوین، سردشت)

بُشک، وِشک، وزک(اصفهان وبختیاری)(4)

گِرزم(مشهد)(4)

درکتب قدیم با نام های غرغاروغرغاج آمده است. این گیاه را نارون جنگلی هم می نامند.

 

منابع

1- Ulmaceae in Wikipedia

2- Ulmus parvi folia in Plantsprofile

3- گیاهان دارویی دکتر علی زرگری دوره پنج جلدی ج4ص456چاپ چهارم 1368انتشارات دانشگاه تهران

4- معارف گیاهی حسین میرحیدر دوره 8جلدی ج6 ص472چاپ چهارم دفتر نشرفرهنگ اسلامی

 

اوجا درختی بزرگ وبا پوست سخت،خشن ودارای شکاف است. درحاشیه جنگل ها،مناطق کوهستانی وکنار جاده ها می روید ونیز پرورش هم می بابد.نمونه های مختلفی دارد که به صورت درختچه با ساقه بسیار کوتاه ویا به صورت درختی به بلندی 2تا40متر می رسد.برگ های آن منفرد، ظاهربیضی شکل، نوک تیز وپهنک نا متقارن نسبت به رگبرگ میانی داشته وپوشیده از کرک است.گل ها، بدون دمبرگ و مجتمع، کاسه گل 4تا8 قسمتی ودارای 4 تا 8  پرچم دارد. به تناسب محل رویش، میوه در اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد ظاهر می شود.قسمت مورد استفاده درخت، پوست ثانوی، یعنی قسمتی از پوست است که با بافت آبکش مجاور است.

 

منابع

1- گیاهان دارویی دکتر علی زرگری دوره پنج جلدی چاپ چهارم 1368 انتشارات دانشگاه تهران.

2- معارف گیاهی حسین میرحیدر دوره 8 جلدی چاپ چهارم 1382 دفترنشرفرهنگ اسلامی

 

این گیاه درغالب نواحی اروپا وآسیا وبعضی نقاط آمریکا می روید.

درایران:

- گلستان : بندرگز (8کیلو متری شمال شرق گنبد کاووس)، تنگ راه (بین تنگ راه وتنگ گل)

- مازندران : نکا، بین بابلسر ونوشهر، اطراف چالوس،مرزن آباد، پل زنگوله، ساری، بین ساری وبهشهر، شمال جنگل کندوان.

- گیلان : دره سفید رود.

- آذربایجان   غربی : 41 کیلو متری شمال شرقی میانه درارتفاعات 1400متری، کالیبار در1300متری، دشت مرغان نزد یک قره آغاج

- مرکزی : تفرش

- خراسان جنوبی : بیرجند

- تهران : بالای اوین

- قزوین

- البرز : کرج

- قم : درارتفاعات 900متری

- یزد

- اصفهان : نائین

 

اوجا از زمان های دور شناخته شده بود. تئوفراست(قرن چهارم پیش ازمیلاد) این درخت را می شناخته وبرای آن دو نوع صحرایی وکوهی قائل بوده وگال های روی درخت را میوه گیاه می دانسته است.پلینPline درقرن اول میلادی برای این گیاه 4گونه قائل بوده وآنها راGauloise می نامیده است.دیوسکوریدس برگ وپوست درخت راقابض می پنداشته، خیسانده پوست درخت رابرای رفع ترشحات سینه وبلغم به کار می برده واستفاده از ضماد برگ های له شده درخت را در درمان جذام والتیام زخم های عادی موثر می دانسته است. ضمناً جوشانده برگ وبه کار بردن برگ وپوست جوان شاخه هارا برای درمان شکستگی ها وپماد شیره گال ها رابرای ایجاد درخشندگی درپوست صورت،توصیه کرده بود. دراین دوره،برگ های جوان درخت به عنوان سبزی خوردن مصرف می شده است. درقرن12میلادی(قرون وسطی)، سنت هیلدگاردSt Hildegarde برگ گیاه را برای رفع لکنت زبان وبی حوصلگی وچوب آن را برای درمان نقرس موثر می دانسته است.

ماتیول Matthiole ، شیره گال رابرای رفع فتق اطفال، درمان والتیام سریع زخم ها استفاده می کرده است. ازجوشانده پوست مخصوصاًپوست ریشه به صورت ضماد گرم، دررفع سختی مفاصل، رفع انقباضات تشنجی ماهیچه ها استفاده می شده است.ازجوشاندن ریشه درخت نوعی ماده روغنی به دست می آمده که به اعتقاد ماتیول، سبب روئیدن موی سر می شده است.ازله شده پوست درخت در دردهای نقرسی استفاده می شده وبرگ درخت برای درمان سرفه های خلط دار وچرکین به کار می رفته است. به سال1800لتسام Lettsom و Swediaurوبه سال 1873آقایLysons  بافرآورده های این گیاه یکی ازبیماران پوستی را تحت درمان قراردادند واز آن پس استفاده از فرآورده های گیاه مورد توجه محافل علمی قرارگرفت.

درآغاز قرن نوزدهم، ازاندام گیاه درفرانسه شربتی تهیه می شد که جنبه تفننی داشت.Banan به سال1802،اعلام داشت که توانسته است ظرف مدت 20سال، بیماری های جلدی دیر علاج نظیر سودا وقرحه های کهنه وچرکین را معالجه نموده ودرمان روماتیسم مزمن، خنازیر با موفقیت انجام شود وحتی ترشحات مهبلی ازبین برود.

هالر Haller واسترووStruve  برای این گیاه اثر مدر وضد تشنج قائل بودند.

Dr.H. Leclerc با به کار بردن تیزان وپماد پوست اوجا در رفع بیماری های جلدی موفقیت هایی به دست آورده بود.

ازجوشانده پوست درخت در رفع اسهال های ساده، عوارض نقرس وروماتیسم، بیماری های ناشی از کاهش ادرار،سودا،بروزدانه های جلدی وزخم های ناشی ازنقرس وخنازیر استفاده می شده است.ازاین جوشانده دررفع تب های نوبه، آب آوردن بافت ها،نقرس وبی خوابی های ناشی ازآن موثر بوده است. پوست درخت اوجا ضعف دستگاه گوارش،نزله مخاط بدن وخونروی ها را ازبین می برد.

 

منبع

1- گیاهان دارویی دکتر علی زرگری دوره پنج جلدی ج4ص453تا455چاپ چهارم 1368 انتشارات دانشگاه تهران.

 

در پوست درخت اوجا تانن، موسیلاژ وفیتوسترین Phytosterine ، استیگماسترین Stigmasterine ،سیستوسترین Sistosterine ، فلوبافن Phlobaphene ومواد مختلف دیگروجود دارد.

خاکستر حاصل از آن سیلیس فراوان واملاح آهکی دارد. درمیوه،موادی مشابه دکسترین ودربرگ وریشه اینوزیت یافت می شود.

 

منبع

1- گیاهان دارویی دکتر علی زرگری دوره پنج جلدی ج4ص452چاپ چهارم 1368 انتشارات دانشگاه تهران.

 

 

پوست ثانوی گیاه که به چوب چسبیده است دارای آثار تونیک، معرق، مدر، التیام دهنده، نرم کننده وقابض است.

ازنظر طبیعت سرد وخشک است.

 

ازپوست تازه درخت که از شاخه های جوان جدا شده باشد،نوعی تنتور برای درمان روماتیسم ودرمان زخم ها تهیه می شود.

دراستعمال خارج،ازمالیدن جوشانده پوست وبرگ درخت برای زخم وجراحات در ناراحتی های مزمن پوستی استفاده می شود.

 

 

- جوشانده: 50 تا100 گرم پوست درخت را دریک لیتر آب ریخته وبه ملایمت حرارت می دهند تا حجم آن به نصف کاهش یابد ویک فنجان پیش از غذا مصرف می شود.

- پماد: 50گرم پوست درخت را با150گرم روغن خوراکی و50گرم موم 2 یا3 مرتبه متوالی به مدت نیم ساعت با حرارت بالا گرم کرده وسپس با یک پارچه نازک صاف می کنند.

- جوشانده 50گرم پوست دریک لیتر آب برای شستشوی عضو و یا تهیه پماد استفاده می شود

 

ثبت نظر

ارسال

نظرات

سرخوش

4 سال و 5 ماه و 26 روز پیش

چوخ گوزل. الله سیزی یورماسین.

خواص گل سرخ در طب سنتی ایران

خواص گل سرخ در طب سنتی ایران

مدتی پیش، پس ازانتشار کتاب گیاهان دارویی منطقه سواد کوه،  که در آن به خواص ...

ادامه مطلب
درمان طبیعی آلرژی های فصلی

درمان طبیعی آلرژی های فصلی

گذشته از آلرژی های غذایی ، حساسیت های فصلی یا رینیت آلرژیک (Allergic Rhinitis) نیز ...

ادامه مطلب
 تاثیر آب گوجه فرنگی بر فشار خون و قلب و عروق

تاثیر آب گوجه فرنگی بر فشار خون و قلب و عروق

گوجه فرنگی از جمله گیاهانی است که همواره برای بدن انسان مفید بوده و کارشناسان ...

ادامه مطلب
قطره علف لیمو

قطره علف لیمو

اسانس علف لیمو اثرات غیرقارچی نویدبخشی داشت که منجر می‌شود تا نویسندگان اظهار کنند که ...

ادامه مطلب
آیا می‌توان توسط یوگا فشارخون را کاهش‌داد؟

آیا می‌توان توسط یوگا فشارخون را کاهش‌داد؟

تمرینات یوگا ذهن‌جسم را درمان می‌کند و می‌تواند اثرات گوناگونی برسلامتی انسان داشته‌باشد. حال پرسش ...

ادامه مطلب
اسانس شوید  و کاهش LDL

اسانس شوید و کاهش LDL

معتقد بودند دم‌کرده‌ی شوید از نفخ شکم، به‌ویژه در نوزادان، جلوگیری می‌کند. نوشیدن یک فنجان ...

ادامه مطلب
آلودگی هواو اضطراب دوران کودکی

آلودگی هواو اضطراب دوران کودکی

آلودگی هوا یکی از مشکلات و معضلات بهداشتی در جهان است که منجر به تشدید ...

ادامه مطلب
اثر خواب ناکافی روی قلب

اثر خواب ناکافی روی قلب

طی سال‌‌‌های اخیر، بررسی های گوناگون تاکید زیادی بر خطر کم خوابی و ارتباط آن ...

ادامه مطلب
موادغذایی سرشار از کلسیم برای وگان ها

موادغذایی سرشار از کلسیم برای وگان ها

وگانیسم یا گیاهخواری مطلق یک روش تغذیه و زندگی است که هدف آن حذف هر ...

ادامه مطلب
فواید روغن زیتون روی پوست

فواید روغن زیتون روی پوست

روغن زیتون محصول استخراج شدۀ اعجاب انگیز از زیتون و جزء اساسی رژیم غذایی مدیترانه ...

ادامه مطلب